B-17G_91_bomb_Group_4

 

As imaxes postdestitución do director de El Mundo nos presentaron a Pedro J. Ramírez dando as costas. Amosa o negro lombo do tempo, que inventou Javier Marías que escribira Shakespeare. Esas costas marchan espertando unha morriña ampulosa entre os seus, coma se fose Napoleón retirándose á Saint Hélène tras a debacle de Waterloo e non o que derrotara os prusianos en Jena. Hegel, que daba clase nesa cidade turinxia, viu pasar o emperador galo por baixo a súa ventá. Escribiulle a un amigo que Napoleón era «a Historia montada a cabalo».


Pedro J. fixo un periodismo tan musculoso como tumefacto de soberbia. Non é o xornalismo montado a cabalo. Faltoulle unha guerra. Tivo as guerras do Golfo, pero viviunas dende a retagarda. A distancia a respecto da primeira liña de fogo non erixe estatuas.


Hemingway sabíao e marchou na busca do ruído dos sabres. Foi condutor de ambulancias na Primeira Guerra Mundial; xornalista, na Guerra Civil, e estrela de Hollywood no desembarco en Normandía. Avanzou cara a París coa intención explicitada de «liberar o Ritz». O novelista aseguraba que a guerra é «o máis belo deporte que se pode practicar ao aire libre».
Alexandr Pushkin marchou canda o exército ruso polo Cáucaso, Georgia e Armenia. En El viaje a Arzrum conta que, mentres negociaban con emisarios turcos a rendición da cidade otomana, os sitiados empezaron a disparar. O conde Paskevich ergueu o queixo para seguir cos ollos unha bala de canón asubiando sobre a súa cabeza, sacude o pó negro do uniforme e comenta a Pushkin en francés: «Mire os turcos, non se pode un fiar deles».


Hemingway percorreu a fronte italiana nunha Ford T en 1918. Moceou cunha enfermeira: o soño remoto e calado de todo guerreiro. «Cando un vai á guerra sendo rapaz, ten unha grande ilusión de inmortalidade. Son outras as persoas que morren, non che acontece a ti», anotou.


Valle Inclán proxectara investir a gloria das armas en ser cacique no «pazo priorato de La Merced», no Salnés. Con ese elevado fin marchou botar unhas vacacións de outono á Primeira Guerra Mundial. Atopou a súa fronte na Alsacia. En 1916 dedicouse a narrar en crónica elegante o xeito salvaxe en que franceses e alemáns se arrincaban os brazos e as pernas con obusazos. Escribiu un caderno de apuntamentos noturnos que agora recuperou a cátedra Valle Inclán da USC,que os editará como Con el alba. Cuadernos de Francia. Baseándose nesas notas, o cronista argallaba artigos para El Imparcial que recompilou en La media noche. Visión estelar de un momento de guerra, en 1917.

Pedro J. quedou en vítima dunha guerra de polis e cacos, pero disque marcha co equivalente ao 1% do orzamento da Consellería de Cultura. O recurte no gasto público está tras moitos problemas que ten a cultura nestes anos.


Un síntoma da dependencia do orzamento público é que sete músicos renunciaron o pasado martes a continuar como Berrogüetto. A falta de público e discos venidos impídelles actuar colectivamente. Berrogüetto marchan dereitiños cada un para a súa casa musical.


O folk e as súas declinacións nunca me entraron pola orella, pero agradézolle a Berrogüetto o estilismo, que abandonasen palestinas e chirucas no campo de batalla e vestisen a modernidade, con traxe e pasmina, que é a palestina dos conservadores. Brian Epstein indicou aos Beatles que deberían cambiar as cazadoras de coiro propias do lumpenproletariat que gravaba na Sun Records por uns traxes. Acertou.

 

A VER SE O PROBLEMA dos Berrogüetto vai ser de discurso. Varios membros coincidiron en Matto Congrio con Carlos Núñez, pero non aprenderon a teorizar coma o gaiteiro. Berrogüetto marcha de xira de despedida por Galicia e Núñez marcha de xira promocional por Estados Unidos e Canadá. Os ámbitos son indicativos da influencia de cadaquén.


Será o xeito no que presentan os acontecementos da súa carreira. Pedro J. amosounos a súa destitución coma un affaire Dreyfus no que el era o tenente xudeu acusado e máis o Zola defensor.


Os Berrogüetto despídense cun agradecemento humilde que os honra. Se cadra non se presentaron no campo de Marte cando foron requeridos. Valle Inclán non o dubidaba: «Quién sabe si aún podre realizar aquel orgulloso propósito de escribir las emociones y las visiones de un día de guerra».
Na outra beira do Atlántico, Carlos Núñez idea unha estrambótica teoría de que Estados Unidos é o punto de encontro da música celta na que se atopan a tradición irlandesa e a hispana —que tería chegado por vía suramericana—.


A tradición celta de orixe hispana nos USA tende a cero. Non coñezo gaiteiro norteamericano algún. Seguro que existen porque, como di o pintor Labajjo Grandío «o galego emigra porque ten necesidade de coñecer». Eu diría que o galego ten que quitarse do paro, pero non son artista. Ser pintor confire unha visión estelar e valleinclaniá da que carezo.


De calquera xeito, estou encantado de que sexa Carlos Núñez quen faga esas reflexións sen pouso. Se chega a ser Xosé Lois Foxo, estariamos nunha nova batalla da miña guerra favorita.