misses

Unha mañá luminosa dos 90 saín da casa para conquistar Madrid. Houbo dúas editoriais valerosas dispostas a traducirme senllos libros no anos 90. Chamei a Aníbal Malvar co ánimo exacerbado co que Urbano Lugrís telefonou a Avilés de Taramancos para propoñerlle conquistar a primavera cun paseo a Santiago para tomar os viños. Ambos os dous estaban na Coruña.

Na sobremesa, levoume ao despacho. Os editores concédenche a ilusión de negociar, cando che vale con que poñan cartos para abenzoarche un orixinal. Entre a lectura dunha cláusula e outra, o editor quitaba unha botella de vodka de baixo a mesa e daba un groliño. O home acabou borracho e eu, inédito en español.

A cita da noite era no Bar Cock. Quedara co segundo editor, Pote Huerta. O local estaba tan escuro e afumado que me crin no pub de Fleet Street no que se reunían Christopher Hitchens, Martin Amis e Ian McEwan. Soaba música. Un erro. Como sentenza Kingsley Amis, «se non che gosta o que soa nun pub, desperdicias enerxía tratando de ignoralo, e, se che gosta, quererás escoitalo e non que che falen, que é para o que vas ao pub». O argumento de Amis figura en Sobrebeber, que publica Malpaso en español.
No meu imaxinario de tópicos, ser inglés e non beber é unha tara. Téñolle lei a Julio Camba e el escribiu que «los ingleses desprecian al hombre que no bebe, porque la sobriedad les parece un estado inmoral. Con el alcohol se anulan el sexo y la inteligencia, las dos cosas por donde más se puede pecar».
No canto dunha xuntanza de columnistas alcoholizados do Times Literary Supplement, atopei uns asinantes do Babelia que se sentían belos e eruditos. Todos falaban dun xeito ampuloso, vogalizando e movendo os brazos coma muíños de vento para dárense importancia.
O segundo editor empeñouse en presentarme a Almudena Grandes, Felipe Benítez Reyes e Bernardo Atxaga. Agradecín que Elvira Lindo debía de estar preparándolle un ponche a un griposo Muñoz Molina.
Aqueles señores non me interesaban; pero eu a eles, menos. Distraíaos dos seus cócteles. Diante dun exasperado Pote Huerta, Malvar e máis eu dedicámonos ao deber de dous escritores cando anoiteceu: beber e poñer a feder a outros escritores. Foi a derradeira vez que bebín acompañado e a penúltima na que bebín. Shakespeare afirma en Macbeth que o alcohol provoca «sono, mexo e luxuria». Carezo de paciencia para esas tres sensacións.
Anxo Rei Ballesteros cumpría coa obriga de ser bebedor e bocapodre. Xantabamos en Santiago con outros novelistas e aínda non anoitecera, pero pediu que lle retirasen os pratos e lle achegasen vasos. Mudado en xastre fixo traxes os autores galegos de maior éxito. A miña dedución é que non entendía que, tendo el un talento superior —avultadamente superior—, os triunfadores fosen outros.
Os caprichos do éxito son extraliterarios. Carlos Reigosa escribiu Crime en Compostela, que ten tallaxe de obra menor; pero foi pioneiro cando iso aínda era un valor en Galicia. Co gallo de cumprirse trinta anos da obra, houbo un congreso de novela negra en Santiago. Lembrouse esa polémica tan 80 sobre a nosa literatura debía adentrarse no campo dos xéneros. Daquela, parecíame ridículo discutir se unha literatura normal debe incluír novela de xénero; agora, paréceme estúpido.

A DERRADEIRA VEZ que me emborrachei non foi na penosa viaxe a Madrid, pero si un mes despois. Tiña 30 anos e ningún fillo recoñecido. A miña compañía para cear eran unhas nécoras e unha botella de albariño. Ao rematar, perpetrara o acto máis triste: emborrácharame en solitario.
Ese día entendín a oración de Samuel Johnson: «Non hai invención humana que produza tanta felicidade como unha tarberna». Recoñecín que non se estaba tan mal no Cock. Daquela non lera o prólogo de Christopher Hitchens en Sobrebeber, onde di que «os beneficios sociais da bebida en colectividade son maiores ca os desastres individuais que provoca».
A lembranza de que o viño branco deixara case cego a James Joyce causoume un horrible delirio nesa noite. Agora que temos o Ulises (Galaxia) en galego, estou valorando se regresar polas encharcados camiños da bebida para presentarme ao concurso de contos baseados na novela que organiza o pub Dublín da Coruña.
Regresei dun cocido madrileño e do Cock sen editor, como todos os talentos do cine galego veñen de regresar no Alvia sen un Goya. Doéume, pero non tanto quedar sen libros como por quedar sen dereitos de autor. Aprendín en Vida de Samuel Johnson (Acantilado), ao que cheguei cando frecuentaba a Luis Ventoso, que «os que escriben por arte e non por cartos son necios».
O fracaso causado polo alcohol é destino galego en Madrid. O único compatriota no obradoiro de Velázquez, o ourensán Antonio de Puga, acabou sendo coñecido polo cadro El bebedor (1643).
A sobriedade é un aforro, pero non bo negocio. Shakespeare morreu feliz tras tres días percorrendo as tabernas de Stratfod.