Paul Verlaine adoitaba camiñar a mediodía por París petando co seu bastón na rúa ostentosamente. Marcaba a cadencia dos seus pasos con furia impostada. O século XIX aínda non ardera completamente a causa do lume prendido pola Comuna en 1871. Uns pasos atrás de Verlaine andaba o matemático Poincaré. Cauteloso, en silencio. Suxeitaba a fronte ampla e abaixada cunha man e trazaba gráficas e ecuacións no aire imaxinado coa outra. Saul Bellow —cuxo centenario estamos ignorado con eficacia— razoa a respecto desa imaxe que «a hora de xantar é a hora de xantar, sexa un poeta, matemático ou gángster».

Por algún motivo que se me antoxa irresoluble un poeta é máis respectado ca un matemático. Aínda que ambos os dous xestionan linguaxes que nos parecen idiomas estranxeiros. Polas mañás péchanse no cuarto da Poesía ou no cuarto das Matemáticas. Cando saen, xa de noite, levan nas mans un bebé delicado e pálido. O pequeno ten aire humano, pero a súa naturez esperta incertidume e desconfianza.
A maiores, somos incapaces de concretarlle unha utilidade a unha estrofa ou a unha raíz cadrada. Penso agora no xenio de Ribadeo que se construíu un chalano, peza a peza, no faiado da casa. Botou meses medindo a madeira, cortando nela, encolando, pintando de branco, embeleceu a lancha con ese olor intenso e mareante que soamente exhala o verniz,... Paralelamente, ocupouse das xestións administrativas para poder navegar a ría. A mesma tarde na que pintou o folio acudiu a Ultramarinos Gayol. Esixiu o mellor champán que vendesen. A vontade era organizar unha botadura fastuosa. Avisou a un par de amigos para quitar a barca do cuarto e baixala ao porto. Cargárono a pulso, pero houberon de renderse cando se lle atascou na porta. O chalano debe de seguir no alto da casa, dentro do rocho, agardando a condea de ser leña de cheminea.
Aquel ribadense tiña máis de poeta ca de matemático, malia a súa precisión de cálculo naval. Os poetas, a diferenza dos matemáticos, nunca padecerán insomnio por botar a noite especulando unha solucións á Conxetura de Poincaré.
Un coñecido meu, poeta, sufría insomnio porque confesaba que non atopaba «as palabras axeitadas» para levar canda el ao soño. Iso afirmaba, sen considerar sequera o meu xesto taimado de sorna. O meu pai aconsellábame durmir cando lle pedía cartos para saír de noite. «Durmir é a actividade máis barata do mundo, abonda con ter sono», argumentaba.
O profesor Basilio Losada falou con reverencia sobre a lírica o outro día, cando lle deixaron poñer un pé dentro da Real Academia Galega e o obrigaron a deixar o outro fóra. Losada repariu coñecemento en universidades de todo o mundo, pero non pode ser membro ao completo da RAG. Foi nomeado académico de honra, que é unha exquisitez enganosa, equiparable a un soneto escrito desatendendo a métrica. O soneto espértame respecto por ser a álxebra da poesía.
Losada asegurou na cerimonia que «Galicia é o único país do mundo construído e mantido en vida polos poetas, e cunha muller á cabeza deles». Afirmouno cunha xenerosidade máis ligada á cortesía que á verdade. A influencia da lírica na sociedade é descoñecida.
Podemos especular con que o novo académico de honra, que impartiu clases en Estados Unidos, teña lido versos de Delmore Schwartz (1913-1966). Cando menos, pode que saiba da novela que lle dedicou Saul Bellow, El legado de Humboldt (Galaxia Gutenberg), para xustificarse coa sociedade literaria e coa memoria do poeta. Tiña que facerse perdoar o seu éxito, paralelo ao fracaso do talentoso amigo.
Desvela Bellow que Schwartz apoiaba en 1956 a candidatura demócrata á presidencia de Adal Stevenson. Delmore Schwartz estaba certo de que o seu aspirante sería «Goethe no novo goberno e fundaría Weimar en Washington». Auguraba que «Stevenson posuía unha alma aristotélica. Os membros da súa administración citarían a Yeats e Joyce. Os novos xefes do lexislativo coñecerían a Tucídides». Tras ler esta predición comprendín, sen pudor, que Eisenhower gañase as eleccións.
As únicas que confian nos poetas son as lectoras. Schwartz elaborou unha teoría: «As mulleres buscan o auténtico. Enganáronas unha e outra vez, e se felicitan cando o atopan. Por este motivo, aman os poetas». Aínda que namoren de poetas, non votan polos seus candidatos a presidente. As lectoras confían nos poetas pese a que os novelistas non deixan de advertirlles sobre a natureza do varón. O moralista Dovstoieski retrata o vello Karamazov celebrando a berros que morreu a muller tras décadas casado. O promiscuo Balzac amosa en A comedia humana a baronesa de Hulot d’Ervy agonizando mentres sente as proposicións do seu home á criada. Os poetas viven na burbulla dunha sona de lealdade que non é fiable.
Norman Mailer sostiña que «a primeira causa de divorcio en América sons os avogados». Outro amigo meu, tamén poeta, non precisou dun experto matrimonialista para que a súa muller lle puxese dúas maletas e un réxime de visitas aos fillos na porta. Namorou con tanta entrega que cometeu a imprudencia e o mal gusto de dedicarlle un poemario á amante. Xa non están xuntos, pero a moza puido coñecer intimamente o tipo de persoas que escribe poesía.
Saul Bellow explica que Delmore Schwartz foi «a clase de persoas que expresan o sentido da vida, expoñen os sentimentos da súa época ou descubren significados ou atopan verdades na natureza». Non hai moitos. Por iso abundan os escritores de poesía e escasean os poetas.