O CABARET VOLTAIRE de Jaureguizar. Seit januar 2005

UNHAS COLAS INERTES

Jaureguizar — Sat, 18 May 2013 06:48:27 GMT

Leo Strauss dicía que «os partidos de masas son seitas cunha cola desproporcionada». O autor de El libro de Maimónides (Pre Textos), formador do equipo que gobernou con Reagan como fachada, carecía de entusiasmo democrático. Porén, como perseguido polos nazis, Strauss prefería unha cola de militancia tras as costas dunha minoría dirixente a un cuarto Reich. O Partido Popular trata de convencer á oposición de que Galicia pode ser gobernada con catorce persoas menos no Hórreo. Empezo a temer que sexa certo, pero a formación hexemónica no país semella dispararse nos zapatos con esas salvas de aforro. Hai outros xeitos obvios de reducir gastos. O relato que nos transmite o PP é que, onde gobernan 75, ben gobernan 61. Extremando, coa vixente alineación de oito conselleiros e un par de secretarios xerais per cápita daban feito.

O GALEGO JAMAIS PODE SER UNA IMPOSICIÓN

Jaureguizar — Fri, 17 May 2013 08:03:00 GMT

Se hai algo que aprecie nos discursos humanos é que me sorprendan. Levo dende as sete e media da mañá agardando por esa emoción. Marcharon dúas horas e aínda non dei feito. Na radio pública, sinto falar que a un señor con traxe sobre esa parvada de que "a lingua á patrimonio de todos"(ignorando que boa parte do país non lle quere ese patrimonio); tertulianos insuficientemente letrados explicando que o galego hai que defendelo "todas as semáns" (que vén de dicir unha señora), pero "jamais pode ser una imposición" (retruca un señor, que se avergoñaría de falar o español con esa tosquedade); acusacións aos nacionalistas de abafar o idioma de tanto amalo (cando poucos outros falantes están polo labor de usalo con dignidade en toda situación)... Diante de tanta frase linotipiada dende hai trinta anos, agradezo que a lingua sexa un código e máis nada, que non teña oídos para escoitar tanta paixón xeralizada que se esvaecerá ás 23.59 horas, que careza de pulmóns para que non poida morrer abafada,... Se tivese conciencia, o galego agradecería esta eutanasia que lle programaron para dentro dunha década. Si, conto que estarei aquí para asistir á súa disolución na Nada coloquial. Vaime dar pena porque vai para 20 anos que aprendín esta lingua e a escollín como actitude. Nunca deixarei de reprochar a este país que cometa semellante crime cultural. Será consecuencia do complexo desta sociedade para converter o coñecemento do seu idioma nunha obriga social agochando a súa escasa dignidade baixo a excusa do respecto. Digo eu, que se é tamén patrimonio dos que se negan a usalo, dos que o odian ata o nivel de protestar porque se lles impón 364 días ao seus fillos (felices estudantes das restantes materias), tamén eles deberán levar as culpas daquela. Porque a vítima será o galego e, canda ela, Galicia mesma.

A TERRA PRENDIDA

Jaureguizar — Thu, 16 May 2013 14:15:00 GMT

A barca Juanín, que está varada nunha rotonda a entrada de Ribadeo, pode ser unha mostra de estética tardovazquista, que é, pero non se pode andar pintando coas expresións Galegos de merda nin Ría del Eo. A primeira frase vouna deixar estar porque soamente se explica por medio da segunda. Cando o PSOE gobernaba en Madrid, os alcaldes asturianos da beira dereita da Ría de Ribadeo lograron que se asaltase a toponimia histórica, lóxica e oficial, para introducir o nome snob e único de Ría del Eo. Aínda houbo que agardar un tempo a que o Goberno español restaurase o nome. Trátase dun problema nominal equiparable ao que amola agora aos valencianos co catalán. No Occidente de Asturias falan galego, aínda que pretendan xerar exnovo un idioma que chaman A Fala por temeren ver laminada a asturianía. Como se as fronteiras administrativas, marcadas polas viraxes da Historia, marcasen as lindes dos idiomas. Chamar catalán ao catalán é unha evidencia, pero os deputados do PP valenciano perciben a evidencia como nazismo. Aínda poido comprender a súa ignorancia, pero, xa adentrados no lameiro dos insultos, os conservadores deberían aludir a Stalin, non menos bárbaro que os seus homólogo austríaco. Semella preocupante esa obsesión por prender a terra entre eles, e os seus pais e avós políticos, aínda que hai excepcións.

ORANDO ATA AS VINDEIRAS ELECCIÓNS

Jaureguizar — Wed, 15 May 2013 13:59:00 GMT

Os meus amigos liberais, mesmo os máis frecuentadores de lecturas, ignoran quen foi Leo Strauss. Xa lles recomendei El libro de Maimónides, que vén de quitar Pre-Textos, pero quizais compriríalles comezar polas conferencias que se recollen en ¿Qué es filosofía política? (Guadarrama). Sorpréndeme porque o Partido Popular vai aplicando as teorías de Strauss, un ateo cernudo, que garantía o goberno da cidade para as elites mentres o pobo se mantiña motivado polo patriotismo e a relixión. O patriotismo español converteuse nunha disciplina deportiva a falta de exitos bélicos ou económicos, coma se a victoria dos atletas mellorase nalgún punto as vidas individuais dos patriotas. A relixión converteuse nun motivo para o impulso do share de La 1 a maiores de ser causa de evanxelización a través das reportaxes sobre venta de cirios, rezos de desempregados, instrucións morais sobre roupa, cocións da lei do aborto e peticións de axuda laboral a tallas de madeira consagradas. Cósimo de Médici defende nas Historias florentinas de Maquiavelo que "non se pode conservar o poder a base de oracións", pero os conservadores están en disposición de desmentirllo.

Photo: Firenze (4 novembro 1966)

COCIÑA CON PARVADAS

Jaureguizar — Mon, 13 May 2013 22:00:00 GMT

Tras 999 recetas sin bobadas, esperaba que a Contrarreforma culinaria continuase sendo unha esbardallada logo do cuarto viño que se bebe. O título dese libro é unha pose de David de Jorge porque ben que se coidou de asinalo con Martín Berasategui. Pero as correntes editoriais empuxan sempre na mesma dirección, o éxito chama pola imitación, e Juan Eslava Galán, o rigoroso especulador da Historia de España, engade a súa achega á gastronomía populista con Cocina sin tonterías, baseado no recetario da avoa Emilia; sen dúbida, un antecedente hispano de Marie-Antoine Carême. Mentres Eslava fai apoloxía da gastronomía menos pensada, produto dunhas rutinas aburridas que se fundamentan na reiteración de pratos sinxelos e contrastados durante décadas, eu seguirei soñando con dispor de cartos, tempo e unha reserva para xantar no Noma ou cear en El Celler de Can Roca, onde a cociña faise con parvadas, risco e ambición.

Photo: Paul Bocuse

A LUZ DE FIDIAS

Jaureguizar — Mon, 13 May 2013 14:17:47 GMT

Cruzando a Porta Falsa da muralla de Lugo o pasado luns, topei cunha pintada anarquista: «Fagamos de Galiza unha Grecia». Pola contra, eu aspiro a converter Galicia nun país nórdico, non só polo clima fresco, senón porque as sociedades do norte de Europa viven nun discreto equilibrio entre capitalismo e benestar social. Mirando a frase, lembrei a confesión de Acisclo Manzano contemplándomos a fachada románica da catedral nun atardecer dourado: «Eu era comunista ata que descubrín a luz de Fidias». Despois, explicoume o xeito no que o escultor abandoou a ortodoxia para revolucionar a luz na arte. Nesa mesma Grecia que tanto nos fascina a ambos había sofistas. Mesmo pasaron polo pleno de Lugo co exconcelleiro Antón Bao brandindo a proposta de declarar persoas non gratas a deputados galegos do PP. De non recoñecer na trastenda da iniciativa maximalista un intento para represar a AGE, tomaríaa por morriña da Marcha de Xove no 77. Non menor perplexidade me causou ese día García Díez, que foi alcalde, explicando que «la gente no puede esperar de los diputados que cada uno vote en conciencia». Argumentaba o parlamentario en Madrid que a súa vontade está sometida á colectiva do partido ao que se prometeu representar. Diso poderíamos deducir que tanto ten que se presente el ou outro. Os que recordamos o paso de Bao e máis o de García Díez polo Concello con amabilidade agardamos deles máis brillo persoal. Acisclo xa deu coa vella luz grega.

UN ESPECTRO BARBUDO QUE COME MAGDALENAS

Jaureguizar — Sun, 12 May 2013 11:20:00 GMT

Musset describe a Proust con palabras terribles en ‘A noite de decembro’. No máis ardente de xuño, o seu amigo avanza cara a el nun concerto no que soa Wagner: «Advertín o xeito no que un abrigo de pel que envolvía un espectro barbudo esvaraba a través das cadeiras e viña sentar onda min». Tiro o cita de ‘Marcel Proust. La memoria recobrada’ (Plataforma Editorial), de Patricia Mante-Proust. O escritor padeceu dende neno unha desas saúdes abaneadas continuamente, como lle aconteceu a Yukio Mishima. O autor xaponés optou polo maximalismo musculoso, mentres que Proust contentouse con quitarse fotografías cando conseguiu que o exército francés lle emprestase un uniforme. Aínda que, certamente, quedáballe para as medras. A súa marcialidade ficou aí, mesmo foi vehemente defensor de Dreyfus, tanto porque el era xudeo como fillo de xudea como porque era amigo dun familiar do oficial. Agora Proust regresa coma a memoria da madalena co gallo do centenario de ‘Polo camiño de Swan’. Na febleza física cómpre enmarcar a devoción de Proust pola música alemana. Decadentófilo como era, rexeita o decadencia elitista da música francesa do seu tempo. Cando contesta ao ‘Cuestionario Proust’ (Nórdica), ese xogo intelectual para gozar cos seus amigos que tanta ledicia lle causaba, responde á pregunta sobre os músicos favoritos con tres alemáns: Beethoven, Wagner e Schumann. Mesmo inclúe ao racista nibelungo, ao que agora, polo seu bicentenario, se exhuma para lavarlle a conciencia antisemita. Actúan coma se o talento debese ir revestido de bonhomía, coma se as cafeterías nunca servisen madalenas plastificadas.

Photo: Courtney Johnson

GOBERNAR ESPAÑA, TOUREAR NA PEREGRINA, LIDERAR A UPG

Jaureguizar — Sat, 11 May 2013 16:35:00 GMT

Malú e Pablo Alborán definen sinteticamente a noción de fin da Historia, que formulara Alexander Kojève, ao cantaren que o amor pode parar o tempo en Vuelvo a verte. Como se fai evidente, o amor non para o tempo de xeito obxectivo, senón que os namorados senten que os reloxos non marcan as horas cando están de par. Incapaz de percibilo, Feijoo pide "relato" a Rajoy. O presidente do Goberno español non ten relato, non porque os seus asesores de comunicación ignoren o storytelling de Obama, senón porque fracasaron na campaña do 2008 coa "niña de Rajoy" e porque perciben que xa non o precisa. O relato require unha vontade de prolongación temporal, pero Rajoy carece desa ambición. Sendo de Pontevedra un pode aspirar a ser presidente de España -concebida como destino no universal e definitivo-, tourear na feira da Peregrina ou liderar a UPG. A aspiración non pode ser outra. Feijoo tamén ten un risco identitario pontevedrés porque predica o seu relato en platós e emisoras de Madrid unha e outra vez coa paisaxe limitada de La Moncloa. Como se Europa fose outro continente. Rajoy sabe que non vai ser reelixido, que amañar unha crise implica afundirse con ela, polo que se está limitando a vivir no cabo do seu período político deixándose levar polo torrente das directrices europeas, permitindo que as decisións lle veñan adoptadas coa comodidade de ter, por toda molestia, que reiterar que a solución adoptada é a solución ao estarmos na Fin da Historia. Neste caso, cadran biografía política e teoría de goberno. Kojève, o inventor do concepto co que levaría Francis Fukujama a fama, asistiría divertido a esta resignación tan parva e tan estendida que asume que hai problemas tan inauditos que soamente teñen unha solución.

Photo: Izis Bidermanas

WAGNER CHAMA POLO TEATRÓFONO

Jaureguizar — Fri, 10 May 2013 07:55:00 GMT

Soamente hai unha cousa que me intranquilice máis ca un control nocturno da Garda Civil: unha ópera de Wagner. Cada vez que poño unha composición súa no Spotify sento que se me bota enriba un tsunami imperativo e fico paralizado. Ese dramatismo trascendente cáusame desacougo, asfixiame tal nulo grao de ironía. Como o músico Leipzig anda de bicentenario, dáse moito a ler. Muñoz Molina relatoumos aí atrás que a paixón do Proust polo alemán eran tan desaforada que, unha vez encamado, se deleitaba na escoita do teatrófono; un enxeño que lle permitía escoitar as representacións vía telefónica dende a casa. Un servizo caro que pagaba aínda no inverno sen carbón para a calefacción e deambulando pola casa entre velas por temor as bombas que deixaban caer os zeppelin postprusianos centos de metros arriba. Tamén o escritor parisino anda de centenario, pois Polo camiño de Swan —do pouco Proust en galego– apareceu en 1913. Proust pagouno do seu peto. Niso, nada aprendeu do admirado Wagner. Unha descendente de Schott o seu editor lembra que o compositor acudiu onda o seu antergo co conto de que o adianto que lle dera para escribir O ouro do Rihn caera nas augas do río así chamado, polo que lle esixía un novo pago. Iso si, tempo máis tarde, tras dar por imposible a montaxe de Tristán e Isolda no 72º ensaio, Schott negouse a adiantar máis nada.

Photo: French liner SS Normandie after she caught fire and capsized. Pier 88. NYC. 1942

A DECADENCIA CULINARIA DO PROLETARIADO FRANCÉS

Jaureguizar — Thu, 09 May 2013 21:57:00 GMT

Cada vez que dispoño dun día de lecer, como o de mañá, sento unha morriña feroz de poñer unha pota no lume e abandonala á lenta entremestura de olores e sabores, uns penetrando no cerne dos outros, nunha delongada cocción matutina. Mañá tampouco vai ser. Relerei, en compensación, a pasaxe de Fome de París (que lle debo, eternamente, a Manuel Barreiro) na que Abott Joseph Liebling erixe o pot-au -feu como "a gloria fundadora da cociña francesa". Tras citar a recomendación de Dumas de manter a garda dun cociñeiro durante as sete horas que require a preparación vagarenta "dunha carne de seis a sete quilogramos que debe ferver sete horas nun caldo de carne fervido xa sete horas no día anterior". Liebling lamenta que o prezo do gas e a saída a traballar das mulleres" como indicios da decadencia culinaria do proletariado galo. O proceso aínda se delonga se a receita pretendida é unha carne de vaca fría con cenouras como a que descubro en Marcel Proust. La memoria recobrada (Plataforma Editorial), de Patricia Mante-Proust. O texto cita Á sombra das rapazas en flor, onde Marcel Proust detalla que o Señor de Norpois se felicita de poder gozar "un estofado de vaca no que a xelatina non cheira a cola e a vaca adquiriu o recendo das cenouras. E incrible!"